تبلیغات
فونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا ساز
فونت زیبا ساز
گروه حقوقی وآموزشی نسیم عدل - کار تحقیقی حسن مهراجی 1

 

موضوع تحقیق : جعل وتزویر

 

نام استاد :  دادستان حاجی قلیزاده

 

نام دانشجو :حسن مهراجی

 

نیمسال اول 88-89 مهر ماه

                                                                 بسم الله الرحمن الرحیم

                                                                هست کلید در گنج حکیم

                                                               فاتحه فکرت وختم سخن

                                                                  نام خدای است بر او ختم کن

                                                                                    ((حکیم نظامی گنجوی))

                                                                                          مخزن الاسرار

امروز در جامه شاهد برخی جرمها هستیم جرایمی همچون قتل جنایت سرقت تجاوز به عنف و امثال آن یکی از جرمهای که هر چند گاهی شاهد آن هستیم جعل و تزویر است که برای خود در محاکم ما کمد های بایگانی زیادی دارد جعل شناسنامه ,گذر نامه,و یکی از جعل های که به تازه گی مد شد جعل مدرک تحصیلی است که شاید با این جعل برخی ها که نتوانستن به مراکز عالی راه پیدا کنند عقده خود را خالی می کنند وشاید از این راه برای خود درآمدی هم کسب میکنند به هر حال موضوع این جانب برای تحقیق یک واحد درس کار تحقیقی 1 جعل وتزویر است جعل تزویر برای مقاصد مختلف صورت می گیرد وبیشتر برای کسب مال است در این تحقیق اینجانب به بررسی مواد 523 الی 542 قانون مجازات اسلامی پرداخته ام که در ابتدا به تعریف وسپس در باره کلماتی که در ماده 523 آمد توضیحات مختصری داده ام سپس به عنصر مادی جرم جعل پرداخته ام وبه عمل فیزیکی جعل مادی وبعد جعل مفادی پرداخته ام وشرایط لازم برای تحقق ودر پایان به رکن نتیجه پرداختم

جعل وتزویر

جعل, در لغت به معنی دگرگون کردن ,منقلب نمودن, گردانیدن, قراردادن ,آفریدن, وضع کردن ,ساختن وایجاد کردن به کار رفته است

جعل در واقع مقدمه ای است برای استفاده از سند مجعول یا کلاهبرداری ونظایر آنها و نباید جرم مستقلی محسوب شود.جرم جعل به جرم کلاهبرداری بسیار نزدیک است. از این رو که در هر دوجرم نوعی تحریف حقیقت و توسل به حیله مشاهده می شود. واز این رو عنوان فصل پنجم( (قانون تعزیرات))مصوب سال 1375 ((جعل وتزویر))انتخاب شده است.

جعل در نظام کیفری ایران از سال1304 با تصویب قانون مجازات عمومی جرم شناخته شده وقانون گذاراز ماده((97 الی113 ))متعرض آن شده بود.

قانون گذار جرایم جعل مذکور در((قانون ثبت اسناد واملاک)) مصوب سال 1310 ((قانون گذر نامه))مصوب سال1351 و((قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح)) مصوب سال 1382اشاره کرده است.

جعل در اسناد رسمی از حقوق عمومی بود. وقانون گذار جعل وتزویر در آنها را غیر قابل گذشت میداند.

اما در اسناد عادی با لحاظ(( ماده 159قانون تعزیرات))مصوب سال 1362 از حقوق الناس وقابل گذشت میداند.

در قانون ایران تعریفی از جرم جعل ارائه نشده است. بلکه احکام راجع به انواع مختلف آن در20 ماده((523الی 542))فصل پنجم ((قانون تعزیرات)) مصوب سال1375 ونیز قوانین دیگر وجود دارد

ماده  523((جعل و تزویر عبارتند از:ساختن نوشته یا سند یاساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی یا خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته ای به نوشته دیگر یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن ونظایر اینها به قصد تقلب))

مطالبی که در این ماده جای بحث دارند.

1::تو ضیح مصادیق جعل مذکور در ماده523

   1-1:ساختن نوشته یا سند :                              

در این مورد جاعل به ساختن یک نوشته یا سند ((یعنی نوشته ای که در مقام دعوی یا دفاع قابل استناد

است))اعم از رسمی یا غیر رسمی اقدام نماید.برای مثال به درست کردن یک شناسنامه ,گواهینامه,گذر نامه,ونظایر آن. لزومی ندارد که در ساختن این گونه نوشته یا سند امضای کسی هم جعل شود. نوشته یا سند درست شده باید قابلیت ایراد ضرربه غیر را داشته باشد.

2-1:ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یاغیر رسمی :

تصریح قانون گذار در این ماده وسایر مواد تا ماده542 را می توان جعل محسوب کرد.

مهر معمولا از جنس چوب, فلز, سنگ و نظایر آنها ودارای نوشته ها وعلایمی است. که مثل امضا انتساب یک سند یا نوشته را به شخص مدلل می سازد. مهر پیشه ای قدیمی تر از امضا دارد. در ایران باستان مهر از زمان هخامنشیان مرسوم بوده ودر اسلام  نیز از سال ششم هجری که پیامبر ((صلی الله علیه وآل وسلم ))نامه های برای دعوت به اسلام  به فرمانروایان وحکام ایران مصر روم حبشه و غیره ارسال وزیر نامه های خود را به مهری که نام خداوند ورسالت خود ایشان ذکر شده بود مزین کردند. مهر رواج پیدا کرد.منظور از ساختن مهر در این ماده صرف درست کردن مهر دیگری است.

لازم نیست که استفاده از مهر شود تا جرم جعل اتفاق بی افتد. درست کردن نیز جعل محسوب می شود.

 منظور ا زامضا هر علامتی است. که شخص در زیر یک شند یا نوشته برای منتسب کردن آن به خود می گذارد. در اروپا از قرن شانزدهم میلادی مرسوم بود. در ایران با طلوع مشروطیت جایگزین مهر شد. نکته ای که قابل توجه است هر گاه کسی در زیر نامه ای که به نام دیگری است. با گذاشتن عبارت(( از طرف))در مقابل نام او امضای خودش را بگذارد. به صرف این که طرف مقابل اختیار امضا کردن نوشته را به او نداده بوده است. جعل امضا از سوی امضا کننده محقق نخواهد شد .زیرا هیچ نقص وخدشه ای در خود امضا وجود ندارد. اساس جرم جعل آن است .که مدرک یا امضای قلابی به این قصد درست شود. که اشخاص را بفریبد هر چند به طور بالقوه ایجاد شود.

3-1:خراشید یا تراشیدن:

خراشیدن یا تراشیدن هر دو با وسایلی چون تیغ وچاقو انجام می شوند. یعنی این که مرتکب حرفی را با کمک این وسایل از روی نوشته یا سند محو می کند.تفاوت بین این دو مورد آن است. که در خراشیدن بخشی از حروف کلمه ودر تراشیدن کل کلمه محو می شود .نمونه حالت اول خراشیدن حرف(ی) از کلمه حسین وتبدیل آن به حسن و نمونه حالت دوم تراشیدن کل کلمه حسین از روی یک نوشته مثلا از

روی وصیت نامه  است. به این قصد که حسین از جمع موصی لهم خارج شود.

4-1:قلم بردن  :

در قلم بردن لزوما چیزی به سند یا نوشته اضافه نمی شود. بلکه مرتکب ممکن است. با استفاده از قلم بخش هایی از یک سند یا نوشته را ناخوانا کرده یا بر روی آن خط بکشد.

5-1:الحاق:

در این مورد چیزی به سند اضافه می شود. مثلا رقمی در مقابل مبلغ چک گذاشته شده یا افزودن حرف (ی) به واژه  حسن را به حسین تبدیل می گردد.

6-1:محو یا اثبات یاسیاه کردن :

منظور از محو کردن,پاک کردن بخش هایی از نوشته با وسایلی مثل مداد پاک کن,لاک غلط گیری,آب,مواد شیمیایی ونظایر آنهاست.

واژه (اثبات), متضاد واژه(ابطال)وبه معنی از حالت بطلان خارج کردن سند یا نوشته است,مثل این که مهر (باطل شد)از روی گذرنامه یا شناسنامه پاک شود. یاخطی که به علامت بطلالی یک نوشته بر روی آن کشیده شده است, امحا گردد.

منظور از سیاه کردن  سند, ناخوانا کردن بخش هایی از آن با وسایلی مثل جوهر,مرکب,رنگ ونظایر آنها است.

7-1:تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی آن:

منظور از این بخش آن است که شخصی,پس از تنظیم شدن یک سند,تاریخ مندرج در آن راجلو یا عقب بیندازد.

8-1:الصاق نوشته ای به نوشته دیگر :

در این مورد بخش هایی ازیک نوشته به بخش هایی از نوشته دیگر منضم می شود. تا آنچه که به وجود می آید نوشته واحدی تصور شود .

9-1:به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن :

در این مورد مرتکب مهر دیگری((اعم از شخص حقیقی یا حقوقی))را بدون اجازه صاحب آن مورد استفاده قرار می دهد. یعنی آن را ذیل سند یا نوشته ای به کار می برد.

 اصل مهم در تحقق جرم جعل امکان به اشتباه افتادن وفریب خوردن اشخاص دیگر است.

در ماده 523 استفاده از مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن در هر حال جعل محسوب می شود.چه مهر به شخص سو استفاده کننده سپرده شده باشد, و چه وی آن را از طریق دیگری, مثل دزدی یا

تهدید,تحصیل کرده ویا آن راپیدا کرده باشد.

2::عنصر مادی جرم جعل

از بهترین راهها برای طبقه بندی عنصر مادی, تقسیم آن به رفتار فیزیکی ((اعم از فعل یا ترک فعل))شرایط واوضاع واحوال لازم برای تحقق جرم ((اعم ازوجودی یا عدمی))و نتیجه حاصله می باشد. که در جرایم مطلق این جزء سوم وجود ندارد.

1-2:عمل فیزیکی در جرم جعل:

حقوقدانان ایرانی معمولا جعل را به دو بخش جعل مادی وجعل معنوی تقسیم بندی می کنند.

جعل مادی آن است ,که در ظاهر وصورت نوشته یا سند و غیره خدشه ای وارد می شود.((مثل موارد مذکور در ماده523)).

جعل معنوی یا مفادی آن است. که بدون ایراد هیچ گونه خدشه ای به ظاهر سند یا نوشته ویا غیره حقیقت در آنها تحریف شده و مطالب منتسب به دیگران به گونه دیگری در آنها منعکس می شود.((مثل موارد مذکور در ماده534))

الف: عمل فیزیکی در جرم جعل مادی :

»: جعل احکام یا امضا یا مهر یا فرمان یا دستخط مقامات دولتی:«

موضوع مواد 524 و525 قانون مجازات اسلامی

به موجب این مواد جعل حکم ,امضاء,مهر,فرمان یا دستخط مقام رهبری یا روسای سه قوه یا معاون اول رئیس جمهور یا نمایندگان مجلس شورای اسلامی ومجلس خبرگان یا قضات یا روساوکارکنان ومسئوولین دولتی ,به اعتباریا از حیث مقام رسمی آنان ,جرم ودر دو مورد اول موجب حبس از سه تا پانزده سال ودر سایر مواردموجب حبس از یک تا ده سال شناخته شده است.بدیهی است هرگاه این احکام ودستخط و غیره جنبه شخصی داشته و در ارتباط با مقام رسمی شخص نباشد,عمل مرتکب بر اساس این دو ماده قابل پیگرد نخواهد بود.

»:جعل مهر ,تمبر,منگنه یاعلامت یکی از شرکت ها یا موسسات یا ادارات دولتی یا نهادهای انقلاب اسلامی یانهادهای عمومی غیر دولتی ویا شرکت ها و تجارتخانه های غیر دولتی:«

موضوع مواد 525,528,529 قانون مجازات اسلامی

»:جعل احکام دادگاه ها یا اسناد یا حوله های صادره از خزانه دولتی ومنگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره به کار می رود:«

موضوع بند سوم وچهارم از ماده 525 قانون مجازات اسلامی

»:جعل اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسنادبانکی یا اسناد و اوراق بهادار و حواله های صادره از خزانه:«               

موضوع بند پنجم ماده525 قانون مجازات اسلامی

  »:جعل مدرک تحصیلی:«                              

موضوع ماده 527 قانون مجازات اسلامی

»:جعل در اسناد ونوشته های غیر رسمی:«

موضوع ماده 536 قانون مجازات اسلامی

»:جعل در اسناد ونوشته های رسمی:«

موضوع مواد 532و533قانون مجازات اسلامی

»:عکس برداری از اوراق ومدارک :«

موضوع ماده 537قانون مجازات اسلامی

»:جعل گواهی پزشکی:«

موضوع ماده 538قانون مجازات اسلامی

»:صدور گواهینامه خلاف واقع:«

موضوع مواد539و540قانون مجازات اسلامی

»:شرکت در آزمون به جای دیگری یا شرکت دادن دیگری به جای خود:«

موضوع ماده 541قانون مجازات اسلامی

ب: عمل فیزیکی در جرم جعل مفادی:

در جعل مفادی مرتکب هیچ گونه خدشه ای در اصل سند از لحاظ این که آن رابه طور متقلبانه بسازد.یا تغییر دهد, ایجاد نمی کند بلکه مطالب منتسب به دیگران را به طورتحریف شده در سند یا نوشته وارد می نماید.با توجه به ماده 534((قانون تعزیرات))عمل فیزیکی در جعل مفادی ((که از سوی کارکنان ادارت دولتی ومراجع قضایی و مأمورین به خدمات عمومی در راستای انجام وظایفشان قابل ارتکاب می باشد))عبارتند از:

1:تغییر موضوع یا مضمون,

                   2:تحریف گفته و نوشته یکی از مقامات رسمی

    3:تحریف تقریرات یکی از طرفین

4:امر باطلی را صحیح یا صحیحی را باطل جلوه دادن

5:چیزی را که به آن اقرار نشده است اقرار جلوه دادن

شرایط و اوضاع واحوال لازم برای تحقق جرم جعل

1:موضوع جعل باید سند یا نوشته یا سایر چیزهای مذکور در قانون مثل تمبر, منگنه, علامت, امضا و مهر باشد.

2:جعل در چیزی قابل تصور است که خود آن ساختگی و تقلبی نباشد.

3:باید امکان مشتبه کردن وبه اشتباه انداختن اشخاص متعارف وجود داشته باشد.

بالاخره مهمترین شرط قابل ذکر در مورد جعل اعم از مادی یا مفادی این است, که موضوع جعل ((سند یا نوشته وغیره))باید ماهیتا ساختگی وتقلبی باشد. و صرف این که حاوی اطلاعات دروغ باشد, کفایت نمی کند.
به قول یک نویسنده انگلیسی ,((برای تحقق جعل باید دست یعقوب به عنوان دست برادر یعقوب نمایانده شود.))

»:رکن نتیجه:«

حداقل ضرر بالقوه برای تحقق جرم جعل ضروری است ,که باید تین آن وعمل مادی فیزیکی در جرم جعل رابطه سببیت وجود داشته باشد.

دیوان عالی کشور در یکی از آرای خود اشعار می دارد:((اضرار آنی شرط تحقق جرم جعل نیست,بلکه عمل جعل اگر در آینده وحتی بالقوه  متضمن ضرر دیگری باشد مورد با موارد مربوط به جعل منطبق است. بنابراین از بین بردن عمدی سند مجعول اصولامانع تعقیب جرم نخواهد بود.))

شروع به جعل وتزویر جرم محسوب می شود

 

 

 

 

                                                                                              

 

.: Weblog Themes By VatanSkin :.