تبلیغات
فونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا ساز
فونت زیبا ساز
گروه حقوقی وآموزشی نسیم عدل - رأی وحدت رویه شماره 666مورخ 19/3/1383 در خصوص بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی

رأی وحدت رویه شماره 666مورخ 19/3/1383 در خصوص بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی

محضر مبارک حضرت آیت ا... محمدی گیلانی دامت برکاته ریاست محترم هیئت عمومی دیوان عالی کشور

با احترام، به استحضار می رساند:

به حکایت گزارش مورخ 23/2/1382 ریاست محترم شعبه سی ام دیوان عالی کشور، در پرونده های کلاسه 30/12/1876 آن شعبه و 22/912/38 شعبه سی و هشتم دیوان راجع به قابل فرجام بودن احکام مربوط به طلاق و استنباط از بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب بیست و یکم فروردین ماه سال 1379 آراء مختلفی صادر گردیده است که جریان هر یک از آنها به شرح ذیل تنظیم و تقدیم می گردد.




الف: به دلالت محتویات پرونده کلاسه 30/12/1876 شعبه سی ام دیوان عالی کشور، آقای محمدباقر کردرستمی به طرفیت همسرش خانم شهناز قمی، به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش در دادگاههای عمومی خانواده تهران اقامه دعوی نموده که جهت رسیدگی به شعبه 1702 دادگاههای مرقوم ارجاع گردیده است. دادگاه پس از استماع توضیحات وکلای زوجین، قرار ارجاع امر به داوری صادر و پس از انتخاب داوران و اجرای قرار صادره و وصول نظریه مربوطه مبنی بر عدم حصول سازش، ختم دادرسی را اعلام و طی دادنامه 972 ـ12/4/1381 به علت اینکه مساعی داوران و دادگاه برای ایجاد سازش موثر واقع نشده است خواسته زوج را منطبق با موازین شرعی تشخیص و خواهان را مجاز دانسته پس از پرداخت مهریه به نرخ روز و نفقه ایام عده به مبلغ یکصد و پنجاه هزار تومان و اجرت المثل از قرار ماهیانه یازده هزار تومان به یکی از دفاتر ثبت طلاق مراجعه و خوانده را به طلاق رجعی مطلقه نماید. پس از ابلاغ دادنامه مذکور، وکیل زوجه به حکم صادره اعتراض و از آن تجدیدنظرخواهی نموده است. پرونده در شعبه 30 دادگاههای تجدیدنظر تهران مطرح و طی دادنامه 1874 ـ 6/6/1381 به علت اینکه در جواز ایقاع طلاق تبصره سوم ماده واحده قانون اجرای مقررات طلاق مصوب 1371 بطور کامل رعایت نشده است به نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته و رد درخواست طلاق، حکم صادر و اعلام گردیده، آقای محمدباقر کردرستمی، در مهلت مقرر قانونی از دادنامه اخیر فرجامخواهـی بعمل آورده که پس از انجام تبادل لوایح بـه دیوان عالـی کشور ارسال و حسب الارجاع، در شعبه سی ام دیوان عالی کشور مطرح و مورد رسیدگی واقع شـده و به موجب دادنامه 48/30 ـ 30/1/1382 به شرح ذیل رای صادر گردیده است:

«دادنامه فرجامخواسته به جهات زیر مورد تایید نیست زیرا شعبه محترم 30 دادگاه تجدیدنظر استان تهران بدون توجه به مقررات ماده 1133 قانون مـدنی کـه به قوت خود باقی است، استدلال نموده جواز ایقاع طلاق بدون رعایت کامل تبصره ذیل ماده واحده اجرای مقررات مربوط به طلاق مصوب سال 1371 فاقد وجهه قانونی است و بدین ترتیب دادنامه بدوی را نقض و حکم به رد دعوی فرجامخواه صادر و اعلام نموده است و حال آنکه دادگاه بدوی با توجه به مهریـه زوجــه و پرداخت آن به نرخ روز و تادیــه اجرت المثل ایام زوجیت و نفقـه ایام عده و جهیزیه او، زوج را مجـاز به مراجعه به دفتر رسمی طلاق و اجرای صیغه طلاق نموده است. ضرورت داشت دادگاه محترم تجدیدنظر چنانچه دادنامه بدوی را ناقص و یا در اجرای تبصره ذیل ماده واحده ایراد و اشکالی از هر حیث مشاهد می نمود با رفع ایراد و اشکال حکم بدوی را تصحیح و خود حکم مقتضی صادر می نمود علیهذا به جهات مذکور دادنامه فرجامخواسته نقض و رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می گردد.»

ب: حسب مندرجات دادنامه صادره در پرونده کلاسه 22/912 شعبه سی و هشتم دیوان عالی کشور، خانم مرجانه نوشیروانی با وکالت آقای جمشید خسروانی به طرفیت شوهرش آقای فرامرز گیتی بان، به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به علت سوء رفتار و سوء معاشرت، به دادگاههای عمومی خانواده تهران، درخواست تقدیم نموده و شوهرش نیز به خواسته صدور حکم الزام به تمکین، در همین مرجع، به طرفیت وی طرح دعوی کرده که جهت رسیدگی به شعبه 1721 دادگاه عمومی خانواده ارجاع گردیده است. دادگاه مرجوع الیه پس از انجام تشریفات قانونی دادرسی و تکمیل تحقیقات ختم دادرسی را اعلام و طی دادنامه هـای 2392 و 1391 مورخ 28/7/1380 خواسته زوجه را مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش، موجــه و وارد تشخیص و در مـورد درخواست شوهر، بـه صدور حکم الزام بـه تمکین، دعوی را مردود اعلام نموده است. دادنامه های صادرشده، پس از ابلاغ، از ناحیه وکیل زوج مورد تجدیدنظرخواهی قرارگرفته و برای رسیدگی به شعبه سی ام دادگاههای تجدیدنظر استان تهران ارجاع گردیده است و این شعبه در تاریخ 22/10/1380 طی دادنامه شماره 2347 دلایل ایقاع طلاق را کافی ندانسته و با نقض حکم تجدیدنظر خواسته، دعوی خواهان (زوجه) را مردود اعلام نموده ولی در مورد تمکین، اظهارنظری بعمل نیاورده است. آقای وکیل زوجه از دادنامه اخیرالصدور فرجامخواهـی نموده کــه پس از ثبت و تبادل لوایح بـه دیوان عالـی کشور ارســال و به شعبه سی وهشتم ارجاع و طی دادنامه شماره 81/34/38 مورخ 19/2/1381 به شرح ذیل رای صادر گردیده است:

«بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی افاده علی الاطلاق قابلیت فرجامخواهی از احکام صادره در مورد طلاق را نمی نماید بلکه ناظر به احکام صادره در اصل طلاق است و رای فرجامخواسته، دادنامه 2472 ـ 22/10/1380 شعبه 30 دادگاه تجدیدنظر استان تهران منصرف از مورد اخیر است...... علیهذا قرار رد دادخواست فرجامی نسبت به دادنامه یادشده را صادر و اعلام می نماید.»

همانطور که ملاحظه می فرمائید شعبه سی و هشتم دیوان عالی کشور با استناد به بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، احکام صادره در مورد طلاق را علی الاطلاق قابل فرجامخواهی ندانسته و آن را ناظر به احکام صادره در مورد اصل طلاق می داند و لاغیر. حال آنکه از نظر اعضای محترم شعبه سی ام دیوان عالی کشور احکام راجع به طلاق بطور مطلق قابل فرجامخواهی تشخیص گردیده که با عنایت به اختلاف استنباط از ماده مرقوم و صدور آراء متهافت درخصوص مورد، از شعب دیوان عالی کشور، مستندا به ماده 270 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 28/6/1378 طرح پرونده های مربوطه را در جلسه هیات عمومی دیوان عالی کشور جهت صدور رای وحدت رویه قضائی تقاضا دارد.

معاون قضائی دیوان عالی کشور ـ حسینعلی نیری

به تاریخ روز سه شنبه: 19/3/1383 جلسه وحدت رویه قضائی هیئت عمومی دیوان عالی کشور، به ریاست حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای حسینعلی نیری معاون اول قضائی دیوان عالی کشور و با حضور جناب آقای محمدجعفر منتظری معـاون اول دادستان محترم کل کشور و جنابـان آقایـان: روسا و مستشاران و اعضاء معاون شعب حقوقی و کیفری دیوانعالی کشور تشکیل گردید.

پس از طرح موضوع و قرائت گزارش و بررسی اوراق پرونده و استماع بیانات جناب آقای محمدجعفر منتظری، معاون اول دادستان محترم کل کشور مبنی بـر: «... درخصوص پرونده وحدت رویه ردیف: 82/8 راجع به اختلاف نظر بین شعب: 30 و 38 دیوان عالی کشور و استنباط دوگانه از مواد قانونی نسبت به موضوع واحد فرجامخواهی از احکام طلاق، نظریه دادستان محترم کل کشور، حضرت آیت الله نمازی به شرح ذیل اعلام می گردد:

1ـ قطعا قانونگذار در مقام مصلحت اندیشی و رعایت جوانب احتیاط، در تعدادی از دعاوی مهم و سرنوشت ساز، مراحل کنترل مضاعف احکام را لازم گردانیده و از آن جمله موضوع طلاق می باشد، تسری کلمه اصل که بر سر عنوان نکاح و فسخ آن آمده به سایر عناوین و موارد بعدی، به معنای انحصار فرجامخواهی نسبت به اصل وقوع و عدم وقوع طلاق است و در نتیجه بسیاری از دعاوی مهم باب طلاق که اهمیت بعضی از آنها از اصل طلاق کمتر نیست، از دایره حکمت و مصلحت اندیشی و احتیاط مذکور خارج خواهد شد.

2ـ لازمه تسری و اضافه کردن کلمــه اصل به طلاق، تسری آن بـه سایر عناوین و موارد مذکور بعد از عنوان طلاق مـی باشد و در این صورت بعضا فاقد مفهوم شرعـی و حقوقی خواهد بود مانند اصل نسب، یا اصل حجر.

3ـ سیاق عبارت و نحوه نگارش بند 2 ماده: 367 و بند الف ماده 368 که بدون واو عطف و صرفا با علامت کاما > ، < آورده شده حاکی از آن است که قید اصل مخصوص نکاح است و سایر عناوین فاقد چنین قیدی هستند و اطلاق دارند علیهذا رای صادره از شعبه: 30 دیــوان عالی کشور مورد تایید می بـاشد.» مشاوره نـموده و اکثریت بدین شرح رای داده اند.

ردیف: 82/8 هیئت عمومی

رای شماره: 666 ـ 19/3/1383

رای وحدت رویه هیئت عمومی دیوان عالی کشور

آنچه از نحوه تدوین بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مـدنی مستفاد می شود این است که رسیدگی فرجامی نسبت به احکام نکاح و فسخ آن صرفا مربوط به اصل نکاح و فسخ آن می باشد و کلمـه اصل به سایر موضوعات مذکور در بند 2 ماده مزبور از جمله طلاق تسری ندارد. زیرا اولا کلمه طلاق در جمله بطور مطلق ذکرشده، ثانیا کلمه طلاق با علامت (،) از اصل نکاح و فسخ آن متمایز گردیده است، بنابراین و با توجه به اهمیت طلاق از نظر شارع مقدس اسلام کلیه دعاوی مربوط به طلاق قابل رسیدگی فرجامی بوده و رای شعبه سی ام دیوان عالی کشور که با این نظر انطباق دارد به اکثریت آراء اعضاء هیات عمومی دیوان عالی کشور تایید می شود. این رای به استناد ماده 270 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری برای دادگاهها و شعب دیوان عالی کشور در موارد مشابه لازم الاتباع است.




طبقه بندی: آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور،

تاریخ : دوشنبه 1392/07/1 | 01:39 | نویسنده : حسن مهراجی | نظرات
.: Weblog Themes By VatanSkin :.